គន្លឹះ ៦​ចំណុច ការពារ​ទូរស័ព្ទ​របស់​អ្នក​ឲ្យ​កាន់​តែ​មាន​សុវត្ថិភាព

ទូរស័ព្ទ​វៃឆ្លាត (Smart Phone) ក៏​ដូចជា​កុំព្យូទ័រ (Computer) អ៊ីចឹង​ដែរ។ លោក​អ្នក​ត្រូវ​ការពារ​វា​ឲ្យ​មាន​សុវត្ថិភាព ជៀសវាង​មាន​ហានិភ័យ​ណា​មួយ​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​ធ្វេសប្រហែស​មិន​បាន​ការពារ​ទុក​ជា​មុន។

1044
សុវត្ថិភាព​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone)។
សុវត្ថិភាព​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone)។

ទូរស័ព្ទ​វៃឆ្លាត (Smart Phone) ក៏​ដូចជា​កុំព្យូទ័រ (Computer) អ៊ីចឹង​ដែរ។ លោក​អ្នក​ត្រូវ​ការពារ​វា​ឲ្យ​មាន​សុវត្ថិភាព ជៀសវាង​មាន​ហានិភ័យ​ណា​មួយ​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​ធ្វេសប្រហែស​មិន​បាន​ការពារ​ទុក​ជា​មុន។

Loading...

ដោយសារ​តែ​ការ​កើន​ឡើង​នៃ Maleware លើ​ទូរស័ព្ទ ដូច្នេះ លោក​អ្នក​ត្រូវ​តែ​ប្រាកដ​ថា ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​គឺ​មាន​សុវត្ថិភាព​ជានិច្ច ហើយ Tech Khmer សូម​លើក​យក​គន្លឹះ ៦​ចំណុច​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​មាន​សុវត្ថិភាព​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

ចំណុច​ទី​១៖ ចាក់​សោ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​ជានិច្ច (Lock Your Phone)

វា​មាន​សារសំខាន់​មែនទែន​ដែល​លោក​អ្នក​ត្រូវ​តែ​កំណត់​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​ឲ្យ​ចាក់​សោ​ទូរស័ព្ទ​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ​នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​ណា​មួយ ដែល​លោក​អ្នក​មិន​បាន​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ ពីព្រោះ​នៅ​ពេល​ដែល​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​ជាប់​សោ នោះ​វា​នឹង​ការពារ​មិន​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក ក៏​ដូចជា​មិន​អាច​ចូល​មើល​ទិន្នន័យ​សំខាន់ៗ និង​កម្មវិធី​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ​ផង​ដែរ។

បច្ចុប្បន្ន ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone) ផ្ដល់​ជម្រើស​ជាច្រើន​ក្នុង​ការ​បើក​សោ​ទូរស័ព្ទ ដូចជា​ប្រើ​ម្រាមដៃ (ខ្ចៅដៃ, fingerprint) ឬ​ស្កេន​មុខ (facial recognition) ជាដើម។ ដូច្នេះ លោក​អ្នក​មិន​ចំណាយ​ពេល​យូរ និង​មិន​ពិបាក​ទេ​ក្នុង​ការ​ដោះ​សោ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក។

លោក​អ្នក​គួរ​តែ​កំណត់​រយៈពេល​ខ្លី​ណា​មួយ​ដែល​ធានា​ថា គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​ចូល​ប្រើ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​បាន​ទេ​ពេល​ពួក​គេ​យក​បាន​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក។ ម្យ៉ាង​ទៀត លោក​អ្នក​ក៏​គួរ​កំណត់​ឲ្យ​ទូរស័ព្ទ​ទាមទារ​លេខ​កូដ​សម្ងាត់​តែ​ម្ដង នៅ​ពេល​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​ត្រូវ​បាន​គេ Restart និង​ទាមទារ PIN ផង​ដែរ។

ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone) ដែល​ជាប់​សោ។
ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone) ដែល​ជាប់​សោ។

អាន​អត្ថបទ​ផ្សេង​ទៀត៖

ចំណុច​ទី​២៖ ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​ទូរស័ព្ទ (Keep the OS Up to date)

លោក​អ្នក​ត្រូវ​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​ទូរស័ព្ទ (Update OS) ទៅ​កាន់​ជំនាន់​ចុងក្រោយ​បង្អស់ ពីព្រោះ​រាល់​ការ​ចេញ​នូវ​ជំនាន់ OS នីមួយៗ ក្រុមហ៊ុន​បាន​ជួសជុល​កំហុស​ឆ្គង​ជាច្រើន​ដែល​បាន​កើត​ឡើង និង​ជួសជុល​បញ្ហា​មិន​ប្រក្រតី​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​ការពារ​មិន​ឲ្យ​ក្រុម​ហេគឃឺ (Hackers) ចូល​លួច​ទិន្នន័យ​ពី​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​បាន។ លោក​អ្នក​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​អែនឌ្រោយ (Android OS) គឺ​មាន​អត្រា​ងាយ​រងគ្រោះ​ច្រើន​ជាង​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ អាយ.អូ.អេស (iOS)

ក្នុង​ករណី​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​មិន​អាច Update OS ទៅ​កាន់​ជំនាន់​ចុងក្រោយ​បាន​ទេ Tech Khmer សូម​ណែនាំ​លោក​អ្នក​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទូរស័ព្ទ​ថ្មី​មក​ប្រើប្រាស់​វិញ ដើម្បី​ធានា​ថា​ទិន្នន័យ​សំខាន់ៗ​របស់​លោក​អ្នក​ត្រូវ​បាន​ការពារ។ នៅ​ពេល​លោក​អ្នក​ទិញ​ទូរស័ព្ទ​ថ្មី សូម​ពិចារណា​ថា​តើ​ទូរស័ព្ទ​នោះ​អាច​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​បាន​ប៉ុន្មាន​ដង និង​អាច​បាន​យូរ​ដល់​ពេល​ណា។

ទាញ​យក​កំណែ iOS 11.2.2 សម្រាប់ iPhone or iPad។
ទាញ​យក​កំណែ iOS 11.2.2 សម្រាប់ iPhone or iPad។

ចំណុច​ទី​៣៖ ជៀសវាង​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​គ្មាន​ម៉ាក​ច្បាស់លាស់ (Avoid Insecure Brands)

ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone) នៅ​លើ​ទីផ្សារ​សព្វថ្ងៃ​មាន​ច្រើន​ប្រភេទ ច្រើន​ម៉ាក និង​មាន​តម្លៃ​ខុស​គ្នា​ច្រើន​ផង​ដែរ។ ទោះ​បី​ជា​ទូរស័ព្ទ​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​មាន​ច្រើន​ម៉ាក​ពិត​មែន​ក៏ដោយ យើង​មិន​ប្រាកដ​ថា​ទូរស័ព្ទ​ទាំងអស់​នោះ​នឹង​ការពារ​អ្នក​ប្រើប្រាស់​បាន​ដូច​គ្នា​នោះ​ទេ។ ទូរស័ព្ទ​ខ្លះ​បាន​បង្កប់​កូដ​ដែល​តាមដាន​លោក​អ្នក​រាល់​សកម្មភាព និង​អាច​លួច​ចម្លង​ទិន្នន័យ​ពី​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក ហើយ​ផ្ញើ​ទៅ​កាន់​ម្ចាស់​ពួក​វា​ផង​ដែរ។

ដូច្នេះ សូម​ពិចារណា​ជ្រើសរើស​យក​ទូរស័ព្ទ​ដែល​មាន​កិត្តិសព្ទ​ល្អ និង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ល្អ​នៅ​លើ​ទីផ្សារ ដើម្បី​សុវត្ថិភាព​ទិន្នន័យ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​លោក​អ្នក។

ទូរស័ព្ទ​ស្មាតហ្វូន (Smartphone)។
ទូរស័ព្ទ​ស្មាតហ្វូន (Smartphone)។

ចំណុច​ទី​៤៖ កូដនីយកម្ម (Encryption)

សូម​ពិនិត្យ​មើល​ថា តើ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក ជា​ប្រភេទ​ទូរស័ព្ទ​ដែល​មាន​ជម្រើស​ដើម្បី​កំណត់ Encrypt Storage ដែរ​ឬ​អត់? ទូរស័ព្ទ​ទាំងអស់​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​មិន​ដូច​គ្នា​ទេ។ ទូរស័ព្ទ​ខ្លះ​បាន​កំណត់ Encrypt Storage តែ​ម្ដង ចំណែក​ទូរស័ព្ទ​ខ្លះ​ទៀត អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​អ្នក​មាន​ជម្រើស​កំណត់ Encrypt ឬ​មិន​ចង់ Encrypt។ កូដនីយកម្ម (Encryption) គឺ​ក្នុង​គោល​បំណង​ការពារ​ទិន្នន័យ​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ​ឲ្យ​មាន​សុវត្ថិភាព។

Tech Khmer សូម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​លោក​អ្នក​ឲ្យ​កំណត់ Encryption Storage នៅ​លើ​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ​របស់​លោក។

Encryption Storage ទូរស័ព្ទ​ស្មាតហ្វូន (Smartphone)។
Encryption Storage ទូរស័ព្ទ​ស្មាតហ្វូន (Smartphone)។

ចំណុច​ទី​៥៖ ស្កេន​រក​មេរោគ (Scan for Viruses)

ទន្ទឹម​នឹង​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាតវៃ (Smartphone) កើន​ឡើង​ជាច្រើន និង​មាន​ច្រើន​ម៉ាក​ផង​នោះ កម្មវិធី​ទូរស័ព្ទ (Mobile Apps) ជាច្រើន​ក៏​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដែរ។ មិន​មែន Apps ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​ល្អ​នោះ​ទេ មាន Apps ខ្លះ​បាន​បង្កប់ Maleware នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​របស់​ខ្លួន។ ដូច្នេះ លោក​អ្នក​គួរ​ដំឡើង​កម្មវិធី​កម្ចាត់​មេរោគ ឬ​កម្មវិធី​កម្ចាត់ Maleware នៅ​លើ​ឧបករណ៍​របស់​លោក​អ្នក ដើម្បី​ការពារ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​ឲ្យ​កាន់​តែ​មាន​សុវត្ថិភាព​ថែម​ទៀត។

កម្មវិធី​កម្ចាត់​មេរោគ (anti-viruses)។
កម្មវិធី​កម្ចាត់​មេរោគ (anti-viruses)។

ចំណុច​ទី​៦៖ កុំ Jailbreak ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក (Don’t Jailbreak Your Phone)

លោក​អ្នក​ដែល​ជា fan របស់​ទូរស័ព្ទ iPhone ប្រាកដ​ជា​ធ្លាប់​ឮ​ពាក្យ Jailbreak ជាក់​ជា​មិន​ខាន។ Jailbreak iPhone មាន​ន័យ​ថា hack iPhone ដើម្បី​អាច​ដំឡើង​កម្មវិធី​បាន​ដោយ​សេរី ទាំង​កម្មវិធី​គិត​ថ្លៃ និង​កម្មវិធី​មិន​គិត​ថ្លៃ ឬ​អាច​ដាក់ Sim Card ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេង​ប្រសិន​បើ​ទូរស័ព្ទ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​ទូរស័ព្ទ​តែ​មួយ។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ក្រោយ​ពី Jailbreak លោក​អ្នក​ក៏​អាច​ចូល​ទៅ​គ្រប់គ្រង file system បាន​ទាំងមូល​ផង​ដែរ។ ចំណែក​ឯ​ពាក្យ Root Phone វិញ​សម្រាប់​អ្នក​ប្រើប្រាស់ Android OS គឺ​មាន​ន័យ​ដូច​នឹង​ពាក្យ Jailbreak និង​ក្នុង​គោល​បំណង​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា​ដែរ។

ទាំង Jailbreak iPhone និង Root Phone គឺ​ជា​ឱកាស​មួយ​ផង​ដែរ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​ហេគឃឺ (Hackers) អាច​បញ្ជ្រាប​មេរោគ ឬ Maleware ចូល​ទៅ​កាន់​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក ដើម្បី​លួច​យក​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​នៅ​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ និង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ​ជាច្រើន​ទៀត។

ហេតុផល​នេះ លោក​អ្នក​ពុំ​គួរ Jailbreak Root device របស់​លោក​អ្នក​នោះ​ទេ ដើម្បី​ការពារ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​អ្នក​ឲ្យ​មាន​សុវត្ថិភាព។

Jailbreak ទូរស័ព្ទ iPhone។
Jailbreak ទូរស័ព្ទ iPhone។

សូម​ចែក​រំលែក​ដំណឹង​នេះ​ទៅ​កាន់​មិត្តភ័ក្ដិ​របស់​លោក​អ្នក​ឲ្យ​ដឹង​ផង។ សូម​អរគុណ!

កំណត់​ចំណាំ៖ ហាម​យក​អត្ថបទ​ពី​គេហទំព័រ www.techkhmer.net ទៅ​ចុះ​ផ្សាយ​ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត៕

Comments

Loading...